Than hoạt tính cho ao tôm hiệu quả và an toàn sinh học hiện nay là than hoạt tính gỗ tràm (dạng hạt mịn và dạng bột), giúp người nuôi tôm thẻ chân trắng, tôm sú siêu thâm canh hấp phụ trực tiếp khí độc NH3, H2S, NO2 và dư lượng hóa chất cải tạo ao. Nhờ cấu trúc mao quản trung bình (Mesopores 2 – 50 nm), độ pH trung tính 6.5 – 8.0 và không chứa hắc ín độc hại như than củi hầm thường, vật liệu này bảo vệ gan tụy tôm và ổn định hệ vi sinh đáy ao bền vững.

Than hoạt tính gỗ tràm bao 25kg giao trực tiếp cho các trang trại nuôi tôm và vùng nuôi thủy sản
Tác hại khi dùng than củi nấu ăn thay thế than hoạt tính cho ao tôm
Nhiều hộ nuôi tôm theo kinh nghiệm dân gian thường mua than củi gỗ tạp đập vụn hoặc tro trấu rải xuống ao với kỳ vọng khử phèn và làm trong nước. Thực chất, than củi hầm ở nhiệt độ thấp (400 – 500°C) chưa trải qua giai đoạn hoạt hóa hơi nước 900°C nên hệ mao quản vẫn bị bít kín bởi nhựa cây và hắc ín (tar).
- Không có khả năng hấp phụ khí độc NH3, H2S: Diện tích bề mặt BET của than củi thô chỉ đạt 5 – 30 m²/g (so với 800 – 1.100 m²/g của than hoạt tính gỗ tràm).
- Nguy cơ gây sốc pH và phai tạp chất hữu cơ: Tro kiềm tự do trong than củi làm pH nước ao tăng đột ngột, dễ gây sốc tôm mới thả hoặc kích thích tảo độc phát triển.
- Lắng bùn đen gây thối đáy: Mảnh than củi nặng trôi dạt kết hợp thức ăn thừa tạo lớp bùn đáy yếm khí sinh thêm khí H2S.
Xem thêm bài phân biệt khoa học than hoạt tính gỗ tràm là gì để hiểu rõ sự khác biệt giữa than củi thông thường và carbon đã hoạt hóa hơi nước.
4 tác dụng chuyên sâu của than hoạt tính gỗ tràm trong ao nuôi tôm
1. Hấp phụ nhanh khí độc NH3, H2S và độc tố tảo tàn
Vào giai đoạn tôm lớn (từ ngày 45 trở đi) hoặc sau các trận mưa lớn gây sụp tảo đột ngột, xác tảo chết phân hủy mạnh dưới đáy ao làm nồng độ NH3 và H2S tăng vọt. Hệ thống than hoạt tính gỗ tràm dạng bột mịn PAC hoặc hạt mịn phân tán đều trong cột nước nhanh chóng bắt giữ các phân tử độc tố hữu cơ và khí hòa tan thông qua hệ lỗ xốp Mesopores (2 – 50 nm), giúp giảm stress cho tôm trong thời gian chờ xử lý sinh học kế tiếp.
2. Khử dư lượng Chlorine, thuốc trừ sâu và hóa chất diệt tạp đầu vụ
Trước khi thả giống, nước cấp vào ao lắng thường được xử lý bằng Chlorine 70% hoặc thuốc tím (KMnO4) để diệt khuẩn và giáp xác mang mầm bệnh. Nếu nguồn nước cấp từ sông kênh bị lẫn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, việc vận hành bể lọc tuần hoàn qua lớp than hoạt tính gỗ tràm giúp loại bỏ hoàn toàn gốc Clo tự do và hợp chất hữu cơ độc hại trước khi cấp sang ao nuôi chính.
3. Tạo giá thể vi sinh hiếu khí (Bacillus & Nitrobacter) ổn định đáy ao
Mạng ống mao mạch hình nan hoa đặc trưng của gỗ tràm có đường kính từ vài nanomet đến vài micromet là nơi cư trú lý tưởng cho các chủng vi sinh có lợi như Bacillus subtilis và Nitrosomonas. Khi kết hợp đánh men vi sinh định kỳ cùng lượng nhỏ than gỗ tràm mịn, vi sinh bám vào các hốc xốp tránh bị rửa trôi khi chạy quạt nước, tăng tốc độ chuyển hóa chất thải hữu cơ thành dạng vô hại.
4. Nhẹ hơn than gáo dừa và dễ khuếch tán trong cột nước
So với than gáo dừa có tỷ trọng nặng (480 – 540 kg/m³) nhanh chóng chìm tụ về hố xi phông đáy ao, than hoạt tính gỗ tràm nhẹ hơn 15 – 20% (380 – 480 kg/m³). Đặc tính này giúp hạt than lơ lửng lâu hơn trong dòng chảy quạt nước, tối đa hóa thời gian tiếp xúc với nước ao trước khi được thu gom về hố xi phông.

Than hoạt tính gỗ tràm hạt mịn dùng cho hệ thống lọc nước cấp đầu vào trại giống và ao nuôi tuần hoàn RAS
Bảng đối chiếu chọn dòng than phù hợp cho mô hình nuôi tôm
| Tiêu Chí Ứng Dụng | Than Hoạt Tính Gỗ Tràm | Than Hoạt Tính Gáo Dừa | Than Củi Hầm Thủ Công |
|---|---|---|---|
| Dạng đóng gói & Cỡ hạt | Bột mịn PAC / Hạt mịn 12×40 mesh | Hạt vỡ 4×8, 8×20 mesh | Than cục đập tay không đều |
| Hấp phụ độc tố tảo tàn & kháng sinh | Rất cao (Methylene Blue 130–180 mg/g) | Trung bình (dễ nghẽn cổ lỗ bởi chất nhầy tảo) | Hầu như không hấp phụ |
| Khả năng khử Clo trong bể cấp nước | Tốt (Iodine 750–950 mg/g) | Rất cao (Iodine 850–1.050 mg/g) | Không khử được Clo hiệu quả |
| Độ ổn định pH nước ao | Trung tính pH 6.5 – 8.0 | pH 7.5 – 9.5 | Dễ gây kiềm hóa nước do lẫn tro |
| Ứng dụng tối ưu nhất | Rải ao lắng xử lý độc tố, hấp phụ chất nhầy tảo | Bồn lọc áp lực lọc nước cấp trại giống | Không khuyến nghị đưa trực tiếp vào ao tôm |
BÁO GIÁ SỈ CHO ĐẠI LÝ THỦY SẢN & TRANG TRẠI NUÔI TÔM
Công ty TNHH Môi Trường Xuyên Việt cung ứng trực tiếp Than Hoạt Tính Gỗ Tràm (bột mịn PAC & hạt lọc nước bao 25kg) giao tận chành xe đi các tỉnh ĐBSCL (Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng, Trà Vinh, Bến Tre). Liên hệ ngay để nhận bảng báo giá chiết khấu sỉ theo số lượng tấn hoặc bao:
Hotline Kỹ Thuật & Giao Hàng: 0903.018.135 • Tổng kho: 537/18/4 Nguyễn Oanh, Phường 17, Gò Vấp, TP.HCM • Kho 1: 11A TL43, Q.12 • Kho 2: Nhị Bình 19, Hóc Môn • Đạt chuẩn kiểm định ASTM D4607, Quatest 3 và quy chuẩn thủy sản QCVN 02-19:2014/BNNPTNT.
Hướng dẫn liều lượng & cách đánh than hoạt tính gỗ tràm cho ao tôm
Để đạt hiệu quả hấp phụ tối đa mà không làm ảnh hưởng đến mang tôm đang lột xác, kỹ thuật viên cần tuân thủ đúng cách hòa tan và thời điểm đánh than:
- Cách pha loãng than bột trước khi tạt: Hòa tan 2 – 4 kg than hoạt tính gỗ tràm dạng bột mịn vào phuy 100 – 200 lít nước sạch, khuấy đều cho than thấm ướt hoàn toàn (ngâm trước 30 phút để tránh bụi than bay hoặc nổi váng trên mặt nước).
- Liều lượng tham khảo cho 1.000 m³ nước ao:
- Giai đoạn ao lắng cấp nước (khử độc tố & dư lượng thuốc): Sử dụng 3 – 5 kg/1.000 m³ nước, bật quạt đảo 2 – 3 giờ rồi lắng lọc sang ao nuôi.
- Giai đoạn ao nuôi xử lý sụp tảo hoặc giảm khí độc khẩn cấp: Sử dụng 1.5 – 3 kg/1.000 m³ nước, tạt đều xung quanh vùng quạt nước vào lúc sáng sớm (7h – 9h sáng) hoặc chiều mát.
- Kết hợp trong bể lọc nước cấp trại giống: Dùng than gỗ tràm hạt 8×20 mesh hoặc kết hợp với than hoạt tính gáo dừa xếp thành lớp dày 500 – 700 mm trong bồn lọc tuần hoàn, định kỳ sục rửa ngược mỗi tuần để loại bỏ cặn xác tảo bám trên mặt hạt.
Câu hỏi thường gặp khi dùng than hoạt tính trong nuôi trồng thủy sản
Tạt than hoạt tính gỗ tràm xuống ao nuôi có làm đen mang tôm không?
Than hoạt tính gỗ tràm là carbon sạch đã trải qua quy trình rửa tro và phân ly từ tính (độ tro ≤ 5%). Khi tạt đúng liều lượng 1.5 – 3 kg/1.000 m³ nước và bật quạt chạy xi phông bình thường sau 4 – 6 giờ, các hạt than đã ngậm độc tố sẽ tự động gom về hố xi phông đáy ao, không gây bám dính đen mang tôm.
Có thể dùng lại than hoạt tính sau khi lọc nước cấp ao lắng không?
Với hệ thống bể lọc áp lực hoặc bể lọc trọng lực tuần hoàn nước cấp, chỉ cần sục rửa ngược (backwash) định kỳ để trôi cặn lơ lửng là có thể sử dụng liên tục 6 – 12 tháng trước khi thay mới. Riêng với than bột đã tạt trực tiếp vào ao để hấp phụ độc tố, sau khi xi phông thải ra ngoài thì không tái sử dụng lại.

Quý Nhà Thầu & Doanh Nghiệp Cần Tính Toán Số Khối Than Nạp Tháp Khí?
Đội ngũ kỹ sư Môi Trường Xuyên Việt hỗ trợ thẩm định lưu lượng quạt hút, tính toán vận tốc gió mặt v = 0.8 - 1.2 m/s và lập bảng báo giá sỉ tại tổng kho Q.12 & Dĩ An.