8 Bước Xử Lý Nước Nhiễm Dầu Sau Lũ Lụt Hiệu Quả Nhất 2025

Lũ lụt đi qua để lại nguồn nước bị nhiễm dầu nghiêm trọng: dầu máy, dầu diezel, dầu DO từ tàu thuyền, từ các nhà máy, gara, trạm xăng bị ngập… Những giọt dầu này không chỉ làm nước có mùi khét khó chịu mà còn chứa hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), benzen, toluene – các chất gây ung thư và độc hại lâu dài cho sức khỏe.
Vì vậy, xử lý nước nhiễm dầu sau lũ, nước nhiễm dầu từ tàu thuyền là việc phải làm ngay, làm đúng quy trình và sử dụng vật liệu đạt chuẩn, không thể dựa vào các phương pháp dân gian như thả bèo, rắc vôi bột hay chờ “tự phân hủy”.

Với hơn 12 năm kinh nghiệm xử lý nước sau lũ tại các tỉnh miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long, Môi Trường Xuyên Việt khuyến cáo thực hiện đúng 8 bước dưới đây để đưa chỉ tiêu Oil & Grease về dưới 1 mg/L (đạt QCVN 40:2021/BTNMT cột A).

Xem thêm: Cách xử lý nước giếng khoan, nước máy bị đục sau lũ chỉ trong 24–48h

Bước 1: Đánh giá nhanh mức độ ô nhiễm & phân loại dầu

Trước khi xử lý phải lấy mẫu và đo nhanh:

• Dầu nổi tự do (free oil)
• Dầu nhũ tương (emulsified oil)
• Dầu hòa tan (dissolved oil)
• TPH (Total Petroleum Hydrocarbon)

Chỉ khi biết chính xác loại dầu và nồng độ mới chọn được công nghệ phù hợp. Kinh nghiệm thực tế cho thấy 90% nước sau lũ nhiễm dầu diezel và dầu nhớt động cơ – thuộc nhóm dầu trung bình và nặng, rất khó phân hủy tự nhiên.

Bước 2: Tách dầu nổi bề mặt (Oil Skimming)

Dùng phao chắn dầu (oil boom) quây vùng ô nhiễm → bơm váng dầu nổi bằng skimmer đĩa, dây hoặc trống.
Đồng thời rải vật liệu thấm hút dầu chuyên dụng (sorbents) để thu gom tối đa dầu tự do trước khi dầu chìm xuống đáy hoặc tạo nhũ tương ổn định.

Bước 3: Phá nhũ tương bằng đông tụ – keo tụ hóa học

Dầu nhũ tương là dạng khó xử lý nhất vì giọt dầu siêu nhỏ (< 20 µm) được bao bọc bởi lớp màng nước.
Giải pháp duy nhất là châm đồng thời:

• Chất điện giải cao phân tử (PAC hoặc phèn nhôm)
• Polymer anion hoặc cation để tạo bông cỡ lớn
  Kết quả: giọt dầu mất ổn định → kết tụ → nổi lên hoặc lắng xuống → dễ tách bằng tuyển nổi khí hòa tan (DAF) hoặc bể lắng.

Bước 4: Hấp phụ sâu bằng than hoạt tính – bước quyết định chất lượng nước đầu ra

Sau khi đã loại bỏ 80–90% dầu tự do và nhũ tương, phần dầu hòa tan + mùi hydrocarbon còn lại chỉ có thể xử lý triệt để bằng than hoạt tính có chỉ số iodine cao.

Hai dòng than hoạt tính được Môi Trường Xuyên Việt sử dụng nhiều nhất trong các công trình sau lũ:

→ Với nước nhiễm dầu từ tàu thuyền (chứa nhiều lưu huỳnh và hydrocarbon nặng), chúng tôi ưu tiên dùng Than Jacobi Aquasorb 1000 vì khả năng hấp phụ PAHs cao hơn 20–30% so với than gáo dừa thông thường.

Than được bố trí thành lớp lọc tinh cuối cùng (tháp hấp phụ hoặc cột than hoạt tính hạt) với thời gian tiếp xúc tối thiểu 10–15 phút, lưu lượng 5–10 BV/h để đảm bảo Oil & Grease < 0,5 mg/L.

Bước 5: Xử lý sinh học chuyên sâu – Bio-remediation cho dầu nặng & dầu chìm đáy

Sau hấp phụ than hoạt tính, vẫn còn một phần hydrocarbon vòng và dầu nặng bám đáy hoặc tồn lưu dưới dạng hòa tan. Giải pháp hiệu quả nhất là bổ sung vi sinh chuyên phân hủy dầu mỏ (Pseudomonas spp., Bacillus spp., Alcanivorax…) kết hợp sục khí tinh (fine bubble diffuser). Thời gian xử lý: 7–21 ngày tùy tải lượng dầu ban đầu. Kết quả thực tế tại các công trình sau bão Noru 2022 và lũ Quảng Nam 2023: giảm TPH từ 45–80 mg/L xuống dưới 1 mg/L mà không cần thay nước mới.

Bước 6: Lọc tinh & khử mùi hoàn tất bằng hệ thống than hoạt tính hạt trụ

Nước sau xử lý sinh học được bơm qua 2–3 cột than hoạt tính nối tiếp:

• Cột 1: Than gáo dừa xuất khẩu BG (loại bỏ mùi hydrocarbon nhẹ còn sót)
• Cột 2: Than Jacobi Aquasorb 1000 (đánh bóng cuối, loại bỏ hoàn toàn PAHs và hợp chất gây mùi)

Thời gian tiếp xúc tổng cộng ≥ 20 phút → nước đầu ra trong suốt, không màu, không mùi, đạt QCVN 08-MT:2015/BTNMT (nước sinh hoạt).

Bước 7: Kiểm nghiệm chỉ tiêu sau xử lý

Bắt buộc lấy mẫu gửi phòng LAS-XD hoặc Viện Pasteur kiểm tra các chỉ tiêu:

• Oil & Grease ≤ 1 mg/L
• TPH ≤ 0,3 mg/L
• Benzen ≤ 0,01 mg/L
• COD ≤ 50 mg/L
• Mùi: không mùi khó chịu

Kết quả được cấp CO-CQ kèm theo hồ sơ bàn giao công trình.

Bước 8: Thu gom & xử lý bùn thải, vật liệu nhiễm dầu đúng quy định nguy hại

Bùn chứa dầu và than hoạt tính bão hòa được thu gom, đóng bao chuyên dụng, vận chuyển bằng xe phép đến nhà máy xử lý chất thải nguy hại (mã 19 08 13*). Môi Trường Xuyên Việt hỗ trợ toàn bộ thủ tục bàn giao, ký biên bản hủy đúng Thông tư 02/2022/TT-BTNMT.

Lưu ý quan trọng khi xử lý nước nhiễm dầu sau lũ, nước nhiễm dầu từ tàu thuyền quy mô lớn

• Không xả thẳng nước chứa dầu ra sông, hồ → phạt lên đến 1 tỷ đồng (Nghị định 45/2022/NĐ-CP).
• Không dùng than hoạt tính giá rẻ không rõ nguồn gốc (iodine < 600) → không đạt hiệu quả, tốn chi phí thay thế.
• Luôn ưu tiên than hoạt tính chính ngạch, có CO-CQ và chứng nhận quốc tế.

Xử lý nước nhiễm dầu sau lũ, nước nhiễm dầu từ tàu thuyền không còn là bài toán khó nếu thực hiện đúng 8 bước trên và sử dụng vật liệu chuẩn. Với hơn 12 năm kinh nghiệm, Môi Trường Xuyên Việt cam kết đưa nguồn nước về an toàn chỉ trong 7–15 ngày.

Liên hệ ngay hôm nay để được khảo sát miễn phí và báo giá chi tiết: Hotline/Zalo 0903.018.135 – 0918.280.905 – Website thanhoattinh.net