Quy trình công nghệ xử lý nước thải sản xuất công nghiệp

Nước thải sản xuất công nghiệp tại Việt Nam hiện chứa hàm lượng cao COD, BOD, kim loại nặng, thuốc nhuộm và các hợp chất hữu cơ khó phân hủy. Theo báo cáo năm 2024, hơn 60% cơ sở sản xuất chưa đạt chuẩn xả thải QCVN 40:2021/BTNMT, gây ô nhiễm nghiêm trọng sông ngòi và nguồn nước ngầm. Quy trình công nghệ xử lý nước thải chính là chuỗi các phương pháp vật lý, hóa học, sinh học và công nghệ cao được thiết kế khoa học nhằm loại bỏ triệt để chất ô nhiễm, giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật đồng thời tái sử dụng nước sạch tới 95%.

Tại Môi Trường Xuyên Việt – thành lập năm 2011 với 12 năm kinh nghiệm – chúng tôi luôn đặt sức khỏe cộng đồng và trách nhiệm môi trường lên hàng đầu. Để hiểu rõ hơn về dịch vụ xử lý nước thải trọn gói mà chúng tôi đang triển khai cho hàng trăm nhà máy, quý doanh nghiệp có thể tham khảo chi tiết tại xử lý nước thải.

Tổng quan về quy trình công nghệ xử lý nước thải trong sản xuất công nghiệp

Một quy trình công nghệ xử lý nước thải công nghiệp chuẩn quốc tế thường được chia thành 3 giai đoạn chính:

Nghiên cứu đăng trên PMC năm 2024 cho thấy xử lý sinh học thứ cấp kết hợp bùn hoạt tính có thể giảm BOD từ 2.500 mg/L xuống dưới 30 mg/L chỉ trong 8–12 giờ tiếp xúc.

Giai đoạn sơ cấp: Loại bỏ chất rắn và dầu mỡ

Đây là bước đầu tiên và bắt buộc trong mọi quy trình công nghệ xử lý nước thải công nghiệp. Nước thải được đưa qua:

• Song chắn rác tự động → loại bỏ rác lớn, túi nylon, vải vụn.
• Bể lắng cát → loại bỏ cát, sỏi, đất đá.
• Bể tách dầu mỡ DAF (Dissolved Air Flotation) → hiệu suất tách dầu mỡ lên tới 90–95%.

Nếu bỏ qua giai đoạn này, các công đoạn sau sẽ bị tắc nghẽn nghiêm trọng và làm giảm tuổi thọ thiết bị sinh học.

Giai đoạn thứ cấp: Xử lý sinh học và hóa học – trái tim của quy trình

Giai đoạn này chiếm 70–80% hiệu quả loại bỏ chất hữu cơ trong quy trình công nghệ xử lý nước thải:

• Bể Aerotank (hiếu khí): Vi sinh vật hiếu khí phân hủy BOD, COD.
• Bể Anoxic + AAO/MBR: Khử đồng thời nitơ và phốt pho.
• Keo tụ – kết tủa hóa học: PAC + Polymer giúp lắng nhanh bùn khó lắng.

Kết hợp sớm Than hoạt tính gáo dừa Modi – Ấn Độ ngay sau bể sinh học sẽ tăng hiệu suất khử màu và mùi lên trên 95%. Sản phẩm này có:

• Chỉ số I-ốt ≥1000 mg/g (khả năng hấp phụ cực mạnh)
• Độ bền cơ học ≥90%
• Độ tro ≤5%, pH 5–11, hàng chính ngạch kèm đầy đủ CO-CQ

Nhiều nhà máy dệt nhuộm tại Bình Dương và Đồng Nai đã giảm COD từ 1.200 mg/L xuống dưới 100 mg/L chỉ nhờ bổ sung lớp than hoạt tính Modi này vào hệ thống hiện hữu.

Giai đoạn bậc ba: Công nghệ tiên tiến loại bỏ chất ô nhiễm vi lượng

Đây là bước quyết định để nước thải đạt chuẩn tái sử dụng hoặc xả trực tiếp ra môi trường. Các công nghệ thường được áp dụng trong quy trình công nghệ xử lý nước thải hiện đại bao gồm:

• Hấp phụ than hoạt tính: loại bỏ thuốc bảo vệ thực vật, dược phẩm, hợp chất phenolic còn sót lại sau xử lý sinh học.
• Màng RO + NF: loại bỏ muối hòa tan, kim loại nặng, đạt tỷ lệ thu hồi nước sạch 75–90%.
• Quy trình oxy hóa nâng cao AOP (Ozone + UV/H2O2): phá hủy hoàn toàn các hợp chất khó phân hủy sinh học.

Theo nghiên cứu trên ScienceDirect (2024), kết hợp AOP với lớp than hoạt tính có thể loại bỏ hơn 98% micropollutants và kháng sinh trong nước thải dược phẩm.

Vai trò quan trọng của than hoạt tính tổ ong trong quy trình công nghệ xử lý nước thải công nghiệp

Khi nước thải kèm theo khí thải chứa mùi H₂S, VOCs, benzene hoặc hợp chất hữu cơ bay hơi, lớp than hoạt tính tổ ong lọc khí được lắp đặt ở cuối quy trình công nghệ xử lý nước thải sẽ:

• Chỉ số i-ốt 400–800 mg/g, có loại >800 mg/g
• Kích thước lỗ đồng đều 1,4–1,6 mm, độ dày thành 0,9–1,1 mm
• Chịu nhiệt <120°C, độ ẩm <5%, hàng chính ngạch đầy đủ CO-CQ

Nhiều nhà máy xi mạ, hóa chất và chế biến thủy sản tại Đồng Nai đã giảm nồng độ mùi dưới ngưỡng phát hiện chỉ sau 3–6 tháng vận hành lớp than tổ ong này.

Thiết kế hệ thống đạt chuẩn Zero Liquid Discharge (ZLD) tại Việt Nam

Các doanh nghiệp lớn đang chuyển sang hệ thống ZLD để tái sử dụng 95–99% nước và không xả thải lỏng ra môi trường. Quy trình điển hình:

1. Xử lý sơ cấp + thứ cấp như đã nêu
2. Lọc RO cô đặc nước thải còn 10–20% thể tích
3. Bay hơi + kết tinh thu hồi muối công nghiệp
4. Nước ngưng đạt tiêu chuẩn nước tinh khiết đưa trở lại sản xuất

GEA (2024) ghi nhận hệ thống ZLD kết hợp RO + evaporators giúp tiết kiệm 1,2–1,8 triệu m³ nước sạch/năm cho một nhà máy dệt nhuộm 20.000 m³/ngày-đêm.

Tại Việt Nam, Môi Trường Xuyên Việt là một trong số ít đơn vị cung cấp trọn gói từ thiết kế, thi công đến vận hành bảo hành hệ thống ZLD với chi phí tối ưu và cam kết đạt chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT cột A.

Quy trình công nghệ xử lý nước thải sản xuất công nghiệp không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà đã trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững: giảm chi phí nước sạch, tránh phạt nặng và nâng cao hình ảnh doanh nghiệp xanh. Với hơn 12 năm kinh nghiệm cùng nguồn than hoạt tính chính hãng và công nghệ tiên tiến, Môi Trường Xuyên Việt sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp xây dựng hệ thống xử lý nước thải tối ưu nhất.

Liên hệ ngay hôm nay để nhận tư vấn miễn phí và báo giá chi tiết!